Vegetarisch of veganistisch eten: geschikt voor sporters? - Alles over sportvoeding
Vegetarisch of veganistisch eten als sporter

Vegetarisch of veganistisch eten: geschikt voor sporters?

Er was de afgelopen weken veel te doen rond de vraag of het mogelijk en gezond is om vegetarisch of zelfs veganistisch te eten als (top)sporter. Omdat ik veel praktijkervaring heb met topatleten werd ik gecontacteerd door Sporza om meer uitleg te geven. De neerslag van mijn interview kan je hier terugvinden op de Sporza-website.

Kort samengevat is dit mijn standpunt:

  • Het belangrijkste is dat je als sporter alle voedingsstoffen opneemt om goed te trainen, presteren en herstellen.
  • Dit kan via een vegetarisch voedingspatroon, omdat je de voedingsstoffen uit vlees ook uit een mix van dierlijke en plantaardige voedingsmiddelen kan halen.
  • Een veganistisch voedingspatroon is moeilijker te combineren (doch niet onmogelijk) met doorgedreven sportbeoefening, omdat het niet evident is om uit louter plantaardige voedingsmiddelen dezelfde voedingsstoffen in dezelfde hoeveelheid te halen als uit dierlijke voedingsbronnen.
  • Het schrappen van dierlijke producten leidt niet tot betere sportprestaties. Hiervoor is geen wetenschappelijke evidentie op dit ogenblik.
  • Het is voor sporters met een vegetarisch of veganistisch voedingspatroon nog belangrijker om eventuele tekorten correct en snel op te volgen, zoals onder andere via een bloedanalyse.
  • Iedere sporter moet voor zichzelf uitmaken waarom hij of zij wel of niet vegetarisch of veganistisch wenst te eten. Er zijn mijn inziens zeker een heleboel valabele argumenten voor het verminderen of schrappen van je vleesconsumptie (ethisch, ecologisch) maar dit moet iedere sporter voor zichzelf uitmaken. De taak van het begeleidingsteam is om een sporter correct te informeren en te helpen om een zo volwaardig mogelijk voedingspatroon samen te stellen.
  • De wetenschap geeft ons heel veel goede inzichten in wat werkt en wat niet op het vlak van sportvoeding. Iedere sporter is echter uniek en daarom blijft het belangrijk om wetenschappelijke richtlijnen individueel te testen en aan te passen waar nodig. Langs de andere kant is het ook belangrijk om te beseffen dat wat voor één of enkele sporters werkt, daarom niet automatisch voor iedereen werkt of kan geïnterpreteerd worden als wetenschappelijke evidentie. 

Ik verwijs hierbij ook graag naar de analyse op de website van collega voedingsexpert Asker Jeukendrup:

Ik vat zijn visie, die ik deel, hieronder graag samen:

1

Iedereen moet zijn eigen beslissingen nemen als het gaat om voeding en het is niet wenselijk om je persoonlijke voorkeur op te dringen aan anderen. Het bewust verspreiden van verwarrende of niet-wetenschappelijke informatie om dit doel te bereiken is bijgevolg ook niet wenselijk.

2

Met de regelmaat van de klok komt er wel weer een nieuw dieet uit dat we allemaal moeten volgen, zoals paleo of keto of vegan. Veel van deze voedingswijzen zijn niet met elkaar te verzoenen, en de geclaimde wetenschappelijke evidentie is doorgaans niet dermate aanwezig als wordt geclaimd.

3

Mensen die je willen overtuigen van een bepaalde visie kiezen er wel eens voor om bepaalde argumenten uit te vergroten en andere argumenten helemaal niet te vermelden. Het is belangrijk om je hier als consument en sporter van bewust te zijn. Dit is ook niet het doel van de wetenschap. Het doel van wetenschap is niet om iemand te overtuigen maar om verschillende hypothesen of veronderstellingen objectief tegen elkaar af te toetsen en een objectieve conclusie te trekken op basis van de geobserveerde resultaten.

4

Niet alle wetenschappelijke onderzoeken zijn even kwalitatief uitgevoerd. Het is vaak heel moeilijk voor buitenstaanders om dit te beoordelen. Wanneer er niet verwezen wordt naar wetenschappelijke bronnen of wanneer deze bronnen niet kwalitatief lijken te zijn, dan kan dit duiden op een vooringenomenheid van de boodschapper om je te overtuigen van zijn of haar gelijk. Niet zelden wordt er ook de illusie van een solide wetenschappelijke basis gecreëerd door dokters… te laten figureren in de berichtgeving.

5

Gezond verstand: lijken dingen te mooi om waar te zijn, dan is dit meestal ook zo. Als iets dat heel simpel is echt zo goed zou werken, dan zou iedereen dit waarschijnlijk al heel lang doen en dan zou er geen nood zijn om je er nog van te overtuigen.

6

Wanneer er gegoocheld wordt met cijfers en grafieken, durf hier met een kritische blik naar te kijken. Is het duidelijk waarover het gaat en ondersteunen ze werkelijk de argumentatie, of net niet?

7

Het is niet onmogelijk om via vegetarische of veganistische voeding te voorzien in je behoeften als sporter, maar dit vraagt meer kennis over voeding en dus ook meer inspanning.

8

Plantaardige eiwitten zijn grosso-modo niet zo effectief in het stimuleren van het spierherstel als dierlijke eiwitten. Dit is wetenschappelijk goed onderbouwd. Het is ook veel makkelijker om de nodige hoeveelheid eiwit uit dierlijke voeding te halen dan uit plantaardige voeding. Het is niet onmogelijk om dit uit plantaardige voeding te halen maar het vraagt wel meer inspanning (zie punt 7).

9

Wanneer er gegoocheld wordt met zeer grote procentuele verbeteringen van het herstel of prestatievermogen (vb. 19% beter presteren door het drinken van bietensap), dan moet je dit met een zeer kritisch oor beluisteren. Deze cijfers zijn vaak totaal uit hun context gerukt en niet te veralgemenen.

10

Heel wat ‘wetenschappelijke’ studies zijn kleinschalig, niet kwalitatief en gefinanciert door een bepaalde industrietak, waardoor er duidelijk een “conflict of interest” ontstaat. Het is vaak moeilijk om dit te weten als consument.

11

Er is op dit ogenblik geen bewijs dat het eten van plantaardige eiwitten de prestaties van je lichaam verbetert.

12

Vaak is er een combinatie van verschillende factoren die het geclaimde effect (vb. prestatiewinst) veroorzaken (vb. voeding en training en aanpassing van de levensstijl), en niet louter de factor die in het spotlicht wordt geplaatst (zoals het van plantaardige eiwitten).

13

Er zijn zeker valabele argumenten (duurzaamheid, dierenwelzijn…) om meer plantaardig en minder dierlijk voedsel te gaan eten, maar dit staat los van de wetenschappelijke claim dat plantaardige voedselbronnen an sich superieur zijn aan dierlijke voedselbronnen.

Conclusie

  • Iedereen moet zijn eigen keuzes maken en we dienen deze niet op te dringen aan anderen. Polarisatie helpt op lange termijn niemand vooruit en zeker niet het wetenschappelijke debat.
  • We moeten stoppen met zwart-wit denken over voeding.
  • Solide wetenschappelijk onderzoek in combinatie met individuele testing en aanpassingen is de beste basis om je voedingspatroon vorm te geven.
  • Het eten van een grote variëteit aan voedingsmiddelen is één van de beste manieren om in al je voedingsbehoeften te voorzien.
  • Het verminderen van dierlijke voedingsmiddelen met een behoud van het prestatievermogen is zeker mogelijk voor sporters, maar dit vergt de nodige kennis, inspanning en monitoring van de sporter om er zeker van te zijn dat aan alle voedingsnoden tegemoet wordt gekomen. In dit opzicht is de situatie van een topsporter vaak anders dan die van een recreatief of competitief sporter, omdat topatleten worden bijgestaan en gemonitord door een multidisciplinair team.

I rest my case 🙂 Laat gerust je reactie, bedenkingen... onderaan dit artikel.

About the Author Stephanie Scheirlynck

Stephanie is experte in sportvoeding en begeleidt topsporters in allerlei sportdisciplines, onder wie de wielrenners van Trek-Segafredo, Greg Van Avermaet (wielrennen), Wout Van Aert (veldrijden), Jolien D’hoore (baanwielrennen), Nafi Thiam (atletiek), Koen Naert (atletiek)… Ze is ook de auteur van 6 sportkookboeken. Meer info over Stephanie via www.stephaniescheirlynck.be

follow me on:

Leave a Comment:

8 comments
Patrick says

Voor elk dieet zullen er wel voor en tegenstanders zijn. Mijn idee hierover is dat je datgene moet doen waar je je zelf goed bij voelt. Persoonlijk houd ik mij aan de voedingsdriehoek, maar onthoud ik mij in de mate van het mogelijke van rood vlees. Tot nu toe heb ik hier geen ongemak van en zijn er in bloedtesten nooit tekorten vastgesteld. Ik zie ook niet in waarom wij die sporten voor onze gezondheid, onze toevlucht zouden nemen tot een vegandieet, wetende dat er dan tekorten zouden kunnen optreden. Als je zoals ik sport voor je plezier je zou moeten laten begeleiden door experts om deze tekorten te voorkomen dan is de fun er toch ook wel af. Na mijn achillespeesoperatie heb ik er wel op gelet dat ik het volume eiwit liet primeren op koolhydraten en vetten, ter bevordering van het herstel. Dat heeft mij wel geholpen want reeds twee maanden na de operatie ben ik al met de revalidatie kunnen beginnen en in totaal 4 maanden erna ben ik praktisch volledig hersteld.

Reply
Frederick says

Wat met de bloedtest in de documentaire? Hoe is het verschil in de 2 stalen te verklaren na centrifuge?
Mvg

Reply
    Stephanie Scheirlynck says

    Dag Frederick,
    Elke maaltijd heeft een ander effect op je bloedwaarden, zeker meteen nadien.
    Het belangrijkste is wat er aan het einde van de dag gebeurt, hoe je lichaam er mee omgaat, en tot welke effecten dit zal leiden.
    Dit kunnen we zeker niet zomaar afleiden uit enkele stalen, en het hangt ook sterk af van individuele en genetische verschillen.
    Groetjes,
    Stephanie

    Reply
Kristof Dolhain says

Perfecte analyse Stephanie! Je eindigt met “I rest my case”, maar ik ken je goed genoeg om te weten dat je dat niet zal doen, en ik ook niet 🙂
Ik ben er net als jij van overtuigd dat er nog steeds enorm veel werk is om wetenschappelijk correcte informatie ingang te doen vinden!
Keep up the good work!!!

Reply
Jolien Vandemoortele says

Helemaal mee akkoord dat iedereen kan doen waar hij zich best bij voelt!
De vergelijking van Jeukendrup dat veggie/vegan een trend is zoals keto en paleo vind ik minder fijn.
Ik geloof dat we niet meer rond het feit kunnen dat onze planeet aan het afzien is onder de massaproductie van vlees en melk. We kunnen de hele planeet onmogelijk blijven voeden op de manier waarmee we nu bezig zijn.
We zijn met te veel en we eten te veel vlees (te frequent en te grote porties).
Gewassen zijn veel spaarzamer qua oppervlakte- en waterbehoefte.
Dat dierlijke eiwitten beter opgenomen worden, akkoord, maar dit is eerder een wat egoïstische visie vind ik.
Dus laten we vooral voortdoen met de donderdag veggiedagen en alle vegetariërs dankbaar zijn 😉

Reply
    Stephanie Scheirlynck says

    Dag Jolien,
    Bedankt voor je reactie!
    Ik heb alles zo objectief mogelijk proberen uitschrijven, en deel zeker je mening op vele vlakken.
    Groetjes,
    Stephanie

    Reply
Add Your Reply